Norsk Barneblad

Songsvaner har høgderekorden!

Nana — Mon, 08 Mar 2010 09:53:46 +0000

Songsvaner liker å flyge høgt. Ein pilot i eit fly over Ytre Hebridane såg ein gong songsvaner på heile 8 230 meters høgd, altså over åtte kilometer oppe i lufta. Der oppe er det rundt minus 50 grader, og lufttrykket er berre ein tredjedel av trykket ved bakken. Dette skal vere verdsrekord i høgdeflyging for fuglar.

Dette kan du lese i Norsk Barneblad denne månaden.

Men vi kom i skade for å trykke eit foto av to knoppsvaner. Det kan du sjå på den svarte kulen knoppsvanene har høgt oppe på nebbet. Ein slik svart kul har ikkje songsvanene ellers er dei like vakre begge to :-) Men her har du fire songsvaner på tur.

Takk til Sofie.

Men så prøvehoppa Bjørn Einar Romøren!

Nana — Wed, 03 Mar 2010 09:27:05 +0000

Anette Sagen skulle vere første konkurransehoppar utfor bakken, men så kom Bjørn Einar Romøren som “prøvehoppar” først ut. Dette er skikkeleg tåpeleg og utruleg dårleg gjort.

Det er greitt at bakken må testast før første konkurransehoppar set utfor, men dette skal gjerast av andre hopparar og ikkje av konkurransehopparane.

Roar Gaustad i Kollenhopp ønska at Bjørn Einar Romøren skulle hoppe først og no har han ordna det slik at det blei som han ville. At det var bestemt og offentleggjort at Anette Sagen skulle vere den første har ikkje Gaustad og Romøren vist noko respekt for. Dette er skikkeleg flaut og både Romøren og Gaustad kan berre skamme seg.

Dette fortel at kampen for kvinner i hoppsporten ikkje er over ennå.

Anette Sagen – først i bakken!

Nana — Tue, 02 Mar 2010 10:47:28 +0000

Vi gratulerer Anette Sagen som førstehoppar i “nye” Holmenkollbakken. Ho skal hoppe som den første og etter henne kjem 19 menn. Og slik måtte det jo bli.

Det var eit folkekrav av Anette skulle få vere den første til å prøve bakken offisielt. Ei eiga gruppe på Facebook med tusentals medlemmer har sagt sitt. Ja, i alle avstemmingar på nettet har ho heile tida hatt flest stemmer anten det var på heimesidene til Aftenposten, VG eller Nettavisa.

Norsk Barneblad gratulerer den tøffe dama og gler oss til å sjå ho sveve ned Holmenkollen. Det har ho fortent. Ingen har gjort meir for jentehopping enn Anette Sagen.

Belønning for å møte opp på skolen?

Nana — Wed, 10 Feb 2010 12:42:04 +0000

Fråver frå skolen kan fort bli ein vane som seinare dukkar opp att i arbeidslivet, seier Arnstein Mykletun. Han leier ekspertgruppa som skal sjå på korleis det høge sjukefråveret her i landet kan bli mindre. Skulkinga startar altså på skolen meinar han. Kva meinar du? Trur du at skulking i skolen held fram i arbeidslivet?

Ein skule i Nordland vil belønne elevar utan fråver frå skolen. Men ikkje alle syns det er ein god ide. Dei fleste av oss meinar at det å møte opp på skolen er viktig og ikkje noko ein skal bli belønna for å gjere. Kva tenker du om dette? Gå inn på ordskifte og legg inn di meining om saka.

Gje mat til småfuglane!

Nana — Wed, 03 Feb 2010 12:15:02 +0000

Mange småfuglar kjempar for å overleve i kulda. Denne vinteren er ekstra hard for dei. Småfuglane er så små og lette at dei har problem med å halde kroppstemperaturen sin oppe. Og skal dei greie det treng dei nok mat. Du kan godt lage fuglematen heime på kjøkenet ditt og det treng ikkje koste så mykje.

Smelt feitt i ei panne og bland inn litt fuglefrø. Har du ikkje fuglefrø kan du også bruke brødsmular. Hell blandinga i små jogurtbeger. Sett dei i kjøleskapet over natta så blandinga stivnar skikkeleg. Dagen etter kan du legge dei på fuglebrettet eller henge dei opp. Du kan dra ein hyssing igjennom med ein knute under tjukkaste delen. Har du ein liten pinne så kan du også stikke den på tvers gjennom – slik har fuglane noko å stå på også.

Så kan du sette deg godt til rette i godstolen bak glaset og sjå kor glade alle dei fine småfuglane våre blir. Kanskje har du på lur ein kikkert eller eit kamera også…

Norske sjøfuglar døyr ut

Nana — Tue, 19 Jan 2010 12:20:31 +0000

Krykkje, lomvi, makrellterne og raudnebbterne er i ferd med å forsvinne frå kysten vår. Toppskarv, svartbak, sildemåse og lundefugl er også i fare. Dette kjem fram i ein rapport frå Fylkesmannen i Hordaland og Sogn og Fjordane. Totalt sett er sjøfuglane redusert med 70 % sidan 1995. Årsaken er ein kombinasjon av overfiske og klimaendring seier forskarane. Sjøfuglane våre lever av småfisk dei finn ved korte og raske dykk i sjøen. No må dei finne fisken djupare på grunn av overfiske av overflate-fisk eller tobis som det også blir kalla. Sjøfuglane må finne anna å ete og mange av dei klarer ikkje dette og døyr difor av svolt.

Teikn ein sjiraff!

Nana — Wed, 06 Jan 2010 10:50:49 +0000

Make giraffes – not war!

Ola og Jørgen bur i Stavanger. Dei er kompisar. Før jul vedda Ola med Jørgen at han kunne få samla inn ein million sjiraffar innan 2011. Jørgen vedda imot. På kort tid har Ola samla inn nesten ein halv million handlaga sjiraffar frå heile verda. Tøft. Kanskje du vil vere med? Gå til www.onemilliongiraffes.com og sjå på alle dei kule sjiraffane som er innsende. Trur du Ola vinn veddemålet?

Godt nytt år!

Nana — Sat, 02 Jan 2010 12:34:38 +0000

Norsk Barneblad ønskjer alle lesarane sine eit godt nytt år og takkar for det gamle. Første nummer er på veg ut i alle postkassane akkurat no!
Her i redaksjonen er vi ikkje så flinke med nyårsløfter – men kanskje du har eit løfte du vil dele med oss andre? Send det inn då vel. Bruk gjerne ordskiftet her på sida eller e-post det til nana@barneblad.no

Juletida er farleg for kjæledyra våre

Nana — Wed, 16 Dec 2009 12:51:06 +0000

All den gode maten og alt godteriet kan øydeleggje helsa til kjæledyra våre. Du veit sikkert godt at hundar og kattar ikkje skal ete salt pinnekjøt og feit ribbe. Men at mørk sjokolade kan ta livet av både hund og katt, og at julebaksten kan vere giftig for dyr, det visste du kan hende ikkje.

Opne konfektøskjer og freistande kakefat og anna snadder er vanskeleg å motstå for ein hund eller katt. Så pass godt på kva som står framme på borda når dyra er åleine. I jula skjer det ofte mykje i huset, med besøk og gode måltid, og gode vanar blir gjerne endra i denne perioden.

Gløym heller ikkje at julepapir, innpakningsband og levande ljos er farleg for husdyra våre.

Seks tips for ei trygg jul for kattar og hundar

På julekvelden passar du på innpakningspapiret og innpakningsbanda. Pakk det bort så snart utpakkinga er over.
Ikkje gje hunden eller katten salt pinnekjøt eller feit ribbe.
Unngå sjokolade. Berre 140 gram mørk sjokolade er nok til å ta livet av ein hund på 25 kilo. Så alvorleg er det.
Pass godt på julekakene. Gjærdeig kan sprenge på i magesekken og gje skikkeleg mageknip. Det kan også føre til alkoholforgifting. Gjær er ikkje bra for dyremagar.
Pass på juledekorasjonar med planta julestjerne i. Julestjerna er nemleg giftig, og mange andre blomeslag vi nyttar i jula, er også giftige. Hald dyra unna!
Levande ljos, opne peisar og varme gryter er sjølvsagt farleg. Kvart år er det mange kattar og hundar som kjem til veterinæren med brannskadar. Tynne leidningar med juleljos er freistande å tyggje på for små kattar og kvelpar. Pass på!

Kjedar du deg?

Nana — Mon, 07 Dec 2009 13:03:13 +0000

Då treng du ei bok – då treng du

Veslebror ser deg av Cory Doctorow

Denne romanen går føre seg i San Francisco i nær framtid, og handlar om 17-årige Marcus Yallow, ein gjennomsnittleg High School-elev, men med over gjennomsnittet datakunnskap og -interesse.

Han er ein hackar og ein rollespelnerd, ein som tullar med skolens tryggleikssystem etc. På veg til eit laivspel, blir Bay Bridge i San Francisco sprengd i lufta, og Marcus og vennene hans er på feil sted til feil tid.

Dei blir tatt inn av Departement of Homeland Security og tatt med til ein forhørsleir dei ikkje veit kvar ligg. DHS mistenker Marcus for å vere involert, fordi han har elektronisk utstyr med seg, som er er sikra og omprogrammert på eit vis berre ein hackar kan gjere det.

Boka er kjempespennande og du kan laste ho ned gratis!

Super julegåve!

Nana — Thu, 26 Nov 2009 09:02:23 +0000

Norsk Barneblad er ei super julegåve som kjem 12 gongar i året. Passar for alle barn frå 8 år og oppover.

Bestill no – gå inn på “abonnement” eller ring oss på 21 50 47 14/15

Vi sender Norsk Barneblad nummer 12 desember og JULETRE , svargåve og eit fint kort som fortel kven som er gåvegjevaren – direkte til den heldige. I tillegg får den nye lesaren tilsendt anten ein gymsekk, eit penal med fargestiftar, ein ryggsekk eller t-skjorte. Du bestemmer!

Og i januar får du rekninga frå oss. GOD JUL!

Er DU høfleg?

Nana — Wed, 25 Nov 2009 18:01:54 +0000

Er du høfleg? Mange vaksne er ikkje særleg høflege, verken mot barn eller andre vaksne. Kvar dag tek eg t-bana til og frå Norsk Barneblad, og nesten kvar dag legg eg merke til uhøfleg framferd. På t-bana til byen om morgonen er det ofte svært fullt, men enkelte passasjerar brøyter seg fram utan å ta omsyn til andre. Både gravide og eldre blir dytta hit og dit, og nesten ingen gidd å tilby dei sitjeplassen sin. Er dette berre tankeløyse? Når eg går inn i ein butikk, reknar eg det som god skikk at dei som jobbar der, helsar på kunden som kjem. Om dei ikkje seier hei, så ventar eg eit lite smil i det minste. Men ofte held dei berre på med sitt, og kastar knapt eit blikk på meg. Er det også tankeløyse?

No er det snart berre i utmarka og på fjellet at folk som ikkje kjenner kvarandre, likevel smiler og helsar. Tenk så mykje hyggelegare alt hadde vore om alle var høflege og blide mot kvarandre. Eg merkar eg blir skikkeleg glad når eg møter folk som er høflege og vennlege mot framande. Det er vel ikkje så vanskeleg å seie hei, takk eller unnskyld når det trengst? Og vaksne folk må ikkje tru at du som veks opp i dag, lærer å vere høfleg når så mange vaksne rundt deg er slike dårlege eksempel. Men ein ting har eg oppdaga – det er kjempesmart å vere blid og høfleg. Eg får masse gratis godvilje nettopp fordi eg kan seie hei, takk og unnskyld når det trengst. Med eit smil i tillegg så går det meste bra. Det er eit godt tips for eit godt liv!

Nana

Julehefta er komne!

Nana — Wed, 18 Nov 2009 12:54:04 +0000

Har du hugsa på å bestille julehefter til vidaresal?

Du som har bestilt hefter får dei i løpet av få dagar. Men om du ikkje har tenkt tanken på å tene pengar på juleheftesal – ja så er det framleis tid. Klikk på “Julehefte” i menyen og les om kva du kan tene.

Her er det nemleg pengar å hente til juleinnkjøpa. Kjøper du til dømes 45 Smørbukk, 35 Tuss & Troll og 20 Juletre, blir det til saman 100 hefter. Då betalar du 23 kroner per blad til oss. Du tener altså 18 kroner per hefte, eller 1800 kroner til saman om du sel alle hefta.

Les meir under “Julehefte” i menyar på sida her.

Eit nynorsk nett-leksikon

Nana — Tue, 03 Nov 2009 12:48:44 +0000

Dagleg sit både du og eg og leitar etter godt stoff på Internett. Kanskje skal du skrive ei oppgåve og manglar opplysningar. Sjekk ut www.allkunne.no

Her finn du påliteleg faktastoff om nynorsk språk- og kulturhistorie. Her kan du lese om viktige personar, institusjonar og organisasjonar. Mange av desse er ikkje nemnde i andre oppslagsverk. For deg som er skuleelev, frå ungdomsskulen og oppover, er nettstaden midt i blinken når du treng kunnskap. Tekstane er kvalitetssikra av ein redaksjon, og har gått igjennom ein grundig språkvask før dei er lagt ut. Tenesta er gratis.

Denne artikkelen er ikkje trykt i Norsk Barneblad

Dei kallar meg berre Hugo

Nana — Mon, 19 Oct 2009 11:47:36 +0000

Hugo er ein gut på 11 år. Han og Ramn er bestekameratar heilt til alt skjer. Dei blir bitre fiendar og alt startar med ei gammal bok frå Frankrike. ”Ringeren i Notre Dame” av Victor Hugo. Har Hugo namnet sitt etter denne forfattaren som har vore daud i fleire mannsaldrar? I klassen til Hugo går det ei jente som alle kallar for Smæra. No finn Hugo ut at ho heiter Esmeralda. Ho har same namnet som den vakre sigøynarjenta i boka. Kvifor? Er det ein samanhang mellom Hugo og Esmeralda? Er det berre eit pussig samantreff eller er det noko meir?

Takka vere namnet sitt finn Hugo ut mykje han ikkje ante noko om. Nye venner får han også og ein rad uventa hendingar tek plass i livet hans. Ingenting kan bli som før og kva med venskapen til Ramn? Kan han reddast?

Dette er første boka av fire om guten Hugo. Boka er både spennande og morosam. Du kan kjøpe ho i bokhandelen eller låne ho på biblioteket. Du blir ikkje skuffa.

”Ringeren i Notre Dame” av Victor Hugo finst også i biblioteket om du har lyst til å lese om sigøynarjenta Esmeralda og den forkrøpla og krylrygga ringaren Quasimodo. Boka er rekna for å vere ein klassikar – ei bok som aldri blir for gammal og som stadige nye unge lesarar finn glede og grøss i. Prøv du også!

Rakel Helmsdal er fødd 1966, og bur på Færøyane. Dei kallar meg berre Hugo er den første av fire bøker om Hugo.

I tillegg til å skrive bøker arbeider Rakel òg med teater, ulike kulturprosjekt for unge, og som gartnar, bibliotekar og grafikar. Ho held også kurs i kreativ skriving. Rakel budde fleire år i Frankrike før ho igjen busette seg heime på Færøyane.

Rakel kjem på Noregsbesøk i høve Faltiriltu, den nynorske barnebokfestivalen på Stord, første veka i november i år.

Kapabel forlag i Bergen har gitt ut Rakel Helmsdal si bok om Hugo, den første i ein serie med i alt fire bøker. Boka er omsett frå færøysk til nynorsk av Lars Moa.

Dette er ein nettartikkel og er ikkje trykt i Norsk Barneblad.

Kattar på jobb

Nana — Mon, 28 Sep 2009 17:35:10 +0000

I St. Petersburg i Russland finn vi eit museum med meir enn tre millionar kunstverk. Ja, Hermitage er eit av dei viktigaste musea i verda. Den vakre og kjempestore bygningen er gammal, og samlinga går heilt tilbake til Peter den store si tid. Ein svær kjellar husar dei kunstverka som ikkje er utstilte. Slike store kjellarar er populære for mus og rotter, og dei kan gjere stor skade på kunstverka.

Dotter til Peter den store, tsarina Elizabeth, fann løysinga på problemet med gnagarane. Ho bad folk om å sende sine beste musefangarar til slottet. Og som sagt, så gjort. Hermitage fekk sin eigen vesle hær av kattar. Dei sytte for at ingen rotter eller mus sprang rundt i gangane, men blei til kattemat, alle som ein. På den tida var Hermitage ikkje noko museum, men det private slottet til Elizabeth. Og seinare, då Hermitage blei museum, heldt kattane fram med å bu der og gjere jobben sin. Ja, dei levde altså igjennom Napoleonskrigen, den russiske revolusjonen og første verdskrig. Men under andre verdskrig svalt kattane i hel saman med mange, mange menneske. Då den krigen var over, kom det nye kattar for å gjere jobben, og etterkomarane deira jobbar der enno.

Har du auga med deg, kan du sjå dei utanfor og rundt omkring på gardsplassane i Hermitage. Flesteparten av kattane held seg helst i kjellaren, men av og til kjem dei opp ein tur for å få litt frisk luft og litt sol.

I meir enn 200 år har kattane halde Hermitage musefritt. Bra jobba!

Fisk har vondt av å bli fiska

Nana — Thu, 10 Sep 2009 13:36:29 +0000

Au au au! Ivrige hobbyfiskarar har alltid sagt at fisken ikkje kjenner smerte når han hamnar på kroken. Men Janicke Nordgreen, Noregs veterinærhøgskole, fortel noko heilt anna. Fisk har senter i hjernen som tek imot signal om skadelege stimuli, altså kjenner fisken smerte. Fisk har dessutan nerveceller som fangar opp signal, og ein hjerne som kan tyde signala. Ja, som vi menneske. Smerte er viktig for å overleve. Utan evne til å føle smerte er det lett å skade seg sjølv. Måten fisk oppfører seg på, syner også at dei prøver å unngå smerte.

Så no veit vi det – fisk har vondt av å bli fiska, anten det er på ein krok, på ei line, i eit garn eller i ein trål.

Lommepengar og likestilling

Nana — Mon, 18 May 2009 13:07:16 +0000

Det lønner seg framleis å vere gut. I snitt får gutar over 30 kroner meir i vekepengar enn jentene. Og dess eldre barna er, dess større blir skilnaden. Ja, faktisk er skilnaden på heile 60 % mellom ungdommar frå 15 til 17 år.Lommepengar går til mat, godteri, underhaldning og ulike fritidsaktivitetar for både gutar og jenter. Jentene bruker også mykje pengar til klede, sminke og smykke. Gutane bruker mest pengar på data og teknologi og mindre på slike småkjøp som jentene gjer.

Det ser ut som om skilnaden mellom menns og kvinners økonomi startar allereie med lommepengane. Jenter får mindre betalt enn gutar, og det seier noko om kjønnsrollemønsteret i heile samfunnet. Arbeidet med likestilling er noko vi må jobbe med heilt frå barna er små. Det krev at foreldre er bevisste på fordeling av lommepengar mellom bror og søster.

Gutane er flinkare til å spare pengane sine til innkjøp av større ting enn jentene, som ofte brukar alt dei har, med ein gong. Det viktige her er likevel ikkje korleis pengane blir brukte, men skilnaden på utbetalingane. Er det rett at gutane, frå 15 til 17 år, har i snitt kr 1835 i månaden, medan jentene på same alder har kr 1455 til disposisjon? Det er 20 % mindre enn gutane. Samla inntekt, som er løn frå ekstrajobb, vekepengar og andre pengetilskot heimafrå, er høgare for gutar, sjølv om det er like mange jenter som har ekstrajobb.

Den største katten i verda

Nana — Mon, 18 May 2009 12:48:40 +0000

Ute i naturen lever ikkje tigrar og løver i same området. Dei møtest faktisk aldri. Difor finst det sjølvsagt verken ligrar eller tigonar ute i jungelen. Ein liger er eit kattedyr som har tiger til mor og løve til far. Ein tigon har løve til mor og tiger til far.Det største kattedyret i verda er ein liger som heiter Hercules. Han er 3,70 meter høg og veg 400 kilo. Han sluker opp til 45 kilo mat på ein gong, men på ein normal dag et han 9 kilo reint kjøtt. Hercules bur i dyreparken Jungle Island i Florida og står oppført i Guinness rekordbok som det største kattedyret i verda.

Jungle Island skriv på sine heimesider at Hercules ikkje er eit resultat av planlagd avl eller kunstig inseminering. Men dette er det ikkje alle som trur på. Organisasjonen Big Cat Rescue tek kraftig til motmæle. Avling av ligrar er ikkje bra. Ligrane får ofte store helseproblem. Tigermødrene har alvorlege problem med å føde så store ungar. Ofte endar ein slik fødsel i keisarsnitt.

Big Cat Rescue ber folk la vere å besøke dyrehagar med ligrar eller tigonar. Om ingen vil betale for å sjå dei, er det heller ingen grunn for dyrehagane til å ale dei opp.

Fakta om ligrar

Ein liger er avkom av løve og tiger, avla kunstig.
Far er løve og mor er tiger.
Det motsette er ein tigon, som har løvemor og tigerfar.
Ligrar blir enormt store.
Tigonar blir ofte mindre enn tigrar.
Mange ligrar lir av sjukdomen gigantonomi, det vil seie at dei sluttar aldri å vekse.
Mange ligrar er sterile, men ikkje alle.
Den største nolevande ligeren, Hercules, er 3,70 m høg og veg 400 kg.