I Thailand, Australia og Sør-Afrika er krokodille normalt i kosten. I enkelte delar av USA er klapperslangen ein godbit til fest.

Er du amerikanar, synest du duer er ekle og slettes ikkje til å ete. Men mange stader i Sentral-Europa og i Asia er due rekna som vanleg mat.

Hesten blir heller ikkje eten overalt i verda. Hestebiff er ei delikatesse i Frankrike, og heller ikkje islendingar nektar seg ein god, mør hestebiff. Her i landet et vi hestepølse på brødskiva vår utan at nokon tenkjer noko særleg på det. Men verken amerikanarar eller engelskmenn kunne tenkje seg å ete hest.

Marsvin er berre eit søtt og koseleg kjæledyr, tenkjer du kanskje? Niks og nei. Bur du i Peru og helst høgt oppe i Andesfjella, så slikkar du deg rundt munnen med tanke på eit heilsteikt marsvin til middag.

Hund er også populær mat i store delar av verda. Mest i Asia. Men verken du eller eg synest at hunden vår er passande på middagsbordet. Men slik er det altså ikkje alle stader.

I India er det berre eit lite fåtal som kan tenkje seg å slakte og ete ei ku. Etter hinduistisk tru er dette ei alvorleg synd.

I Guandong-provinsen i Kina (gamle Kanton) er kattekjøt rekna som mat. Dei har ein eigen rett som heiter ”Drake, tiger og fugl føniks”. Det er slangekjøt, kattekjøt og kyllingkjøt i ein og same rett. Dette er ein tradisjonell kantonesisk matrett som dei har servert og ete i mange hundre år. Men i størsteparten av verda er katten ikkje eit matdyr.

I store delar av verda har det vore ete rotte når det har vore dårleg med annan mat. I enkelte land som Ghana, Vietnam og Thailand er rottekjøt framleis å finne på bordet hos folk på landsbygda.

Til slutt er det berre å seie smakeleg måltid eller signe maten til kva det enn er du har på tallerken din.

Norsk Barneblad for glade og opplyste barn – på nynorsk!

Her i landet sit vi på stolar rundt middagsbordet, som er dekt med tallerkar, knivar, gaflar og glas. Maten set vi på bordet på serveringsfat som vi sender rundt til kvarandre. Det er høfleg å berre ta litt på tallerkenen sin om gongen og heller forsyne seg fleire gongar. På bordet set vi ofte fram tannpirkarar til den som måtte trenge det. Når måltidet er ferdig, går vi gjerne inn i stova og drikk kaffi der.

Om du stikk innom ein venn på eit uventa besøk, og han spør om du vil ha ein kopp te og du takkar ja, så får du ein kopp te og ingenting anna. Og om han høfleg spør deg om du vil ha litt mat, og du takkar nei, så spør han ikkje ein gong til.

I Marokko sit ein på kne rundt eit lågt bord. Maten blir servert frå eit keramikkfat som står midt på bordet. Alle et med høgre handa og brukar tre fingrar. Det er høfleg at all mat blir eten opp, men kvar og ein skal ikkje ete seg stappmett. Etter maten slikkar ein fingrane reine før ein seinare vaskar hendene sine.

I Frankrike er det om lag som med oss, men du finn aldri tannpirkarar på bordet. Nei, her er det uhøfleg å bruke tannpirkar medan ein sit ved bordet. Det er også svært uhøfleg å snakke med mat i munn eller å ha olbogane på bordet. Etter å ha ete skal ein tørke seg pent på servietten før ein drikk av glaset sitt. I Frankrike er det også vanleg at kvar familiemedlem har sin eigen tøyserviett som dei brukar til kvart måltid heile veka igjennom.

I Russland serverer ein mange og varierte forrettar, og folk er ganske så mette før hovudretten endeleg kjem på bordet. Hovudretten er mykje mindre enn i Noreg, og folk forsyner seg berre ein gong. Til slutt er det sjølvsagt dessert, som ofte er pirogar eller kake. Heile kvelden kan ein sitje rundt middagsbordet og skravle og kose seg.

Når ein russar serverer te eller kaffi, så er det alltid med brødskiver og kjeks til. I Russland er det også høfleg at ein byr gjesten sin på mat mange gonger før gjesten takkar ja. Ein høfleg gjest svarar sjølvsagt nei første gongen han blir bydd mat.

Norsk Barneblad for glade og opplyste barn – på nynorsk!

Dotter til Peter den store, tsarina Elizabeth, fann løysinga på problemet med gnagarane. Ho bad folk om å sende sine beste musefangarar til slottet. Og som sagt, så gjort. Hermitage fekk sin eigen vesle hær av kattar. Dei sytte for at ingen rotter eller mus sprang rundt i gangane, men blei til kattemat, alle som ein. På den tida var Hermitage ikkje noko museum, men det private slottet til Elizabeth. Og seinare, då Hermitage blei museum, heldt kattane fram med å bu der og gjere jobben sin. Ja, dei levde altså igjennom Napoleonskrigen, den russiske revolusjonen og første verdskrig. Men under andre verdskrig svalt kattane i hel saman med mange, mange menneske. Då den krigen var over, kom det nye kattar for å gjere jobben, og etterkomarane deira jobbar der enno.

Har du auga med deg, kan du sjå dei utanfor og rundt omkring på gardsplassane i Hermitage. Flesteparten av kattane held seg helst i kjellaren, men av og til kjem dei opp ein tur for å få litt frisk luft og litt sol.

I meir enn 200 år har kattane halde Hermitage musefritt. Bra jobba!

Norsk Barneblad for glade og opplyste barn – på nynorsk!