Sjølv om det er lenge til jul kan det vere greitt å vite at verkstaden til nissen ligg i Kina. Nærare bestemt i Guangzhou, som er hovudstaden i provinsen Guangdong. Her er det åtte tusen leiketyfabrikkar. Desse fabrikkane lagar 75 % av alle leiker som blir selde over heile verda.

Guangzhou heitte Canton før, og ligg i Sør-Kina. Det er den viktigaste handelsbyen i heile Sør-Kina. Guangzhou ligg vakkert til ved Perle-elva og har om lag 10 millionar innbyggjarar. Folk her snakkar kantonesisk, ei form for kinesisk som er vanleg over heile Sør-Kina. På den kaldaste tida i januar er det 15 grader her, og i juni er det høgsommar med ein snitt-temperatur på rundt 28 grader. Både i juni og juli regnar det ein del her.

Og i Guangzhou ligg altså verkstaden til nissen. Gjennom heile året er det travle tider i leiketyfabrikkane. For barn får gåver gjennom heile året, ikkje berre til jul. Og alle, sikkert du også, ønskjer seg helst harde pakkar. Svært mange av dei harde pakkane du får, er laga ved hjelp av strevsamt arbeid til langt på natt.  

Gløym alt du har høyrt eller tenkt om kor koseleg det må vere å lage leiker. Det er eit blodslit. Ein vanleg arbeidsdag er på 12 timar! Men det er heilt vanleg at eit skift varer opptil 17 til 18 timar! Dersom ein arbeidar ikkje vil jobbe så mykje overtid, så får han eller ho rett og slett sparken. Månadsløna til ein fabrikkarbeidar er om lag 1000 kroner. Folk i dette området i Kina er kjende for å vere hardt arbeidande og flittige.

I Kina har ikkje arbeidarane lov til å gå saman for å protestere mot uretten i arbeidslivet. Gjer dei det, så blir dei sparka og mistar arbeidet sitt. Lovene i Kina som skal passe på rettane til arbeidarane, er ikkje så verst, men dei fleste arbeidarane kjenner ikkje rettane sine. Leiinga på fabrikkane bryr seg ikkje om anna enn å tene mest muleg pengar, og bryt dei kinesiske lovene gong på gong.

Dersom forholda skal betrast i fabrikkane, må vi slutte å presse ned prisen på arbeidet med å lage leiker. Vesten må ta sin del av ansvaret for å gjere arbeidsdagen leveleg for kinesiske arbeidarar. Dei rike selskapa frå Vesten som krev gode arbeidsforhold i fabrikkane som leverer leikene deira, må samstundes vere viljuge til å betale betre. Dei kan ikkje både krevje betre løn for arbeidarane og lågare pris for leikeproduksjonen.

Kor mange av dine leiker kjem frå Kina? Leiker som blir selde her i landet, kjem svært ofte frå Kina. Både Brio, Top-Toy, Toys R Us, Edwis, Ringo og leiker for butikkar som Coop og ICA er laga der.

Norsk Barneblad for smarte barn – på nynorsk!

Norsk Barneblad for glade og opplyste barn – på nynorsk!

Du som har bestilt hefter får dei i løpet av få dagar. Men om du ikkje har tenkt tanken på å tene pengar på juleheftesal – ja så er det framleis tid. Klikk på «Julehefte» i menyen og les om kva du kan tene.

Her er det nemleg pengar å hente til juleinnkjøpa. Kjøper du til dømes 45 Smørbukk, 35 Tuss & Troll og 20 Juletre, blir det til saman 100 hefter. Då betalar du 23 kroner per blad til oss. Du tener altså 18 kroner per hefte, eller 1800 kroner til saman om du sel alle hefta.

Les meir under «Julehefte» i menyar på sida her.

Norsk Barneblad for glade og opplyste barn – på nynorsk!

Det ser ut som om skilnaden mellom menns og kvinners økonomi startar allereie med lommepengane. Jenter får mindre betalt enn gutar, og det seier noko om kjønnsrollemønsteret i heile samfunnet. Arbeidet med likestilling er noko vi må jobbe med heilt frå barna er små. Det krev at foreldre er bevisste på fordeling av lommepengar mellom bror og søster.

Gutane er flinkare til å spare pengane sine til innkjøp av større ting enn jentene, som ofte brukar alt dei har, med ein gong. Det viktige her er likevel ikkje korleis pengane blir brukte, men skilnaden på utbetalingane. Er det rett at gutane, frå 15 til 17 år, har i snitt kr 1835 i månaden, medan jentene på same alder har kr 1455 til disposisjon? Det er 20 % mindre enn gutane. Samla inntekt, som er løn frå ekstrajobb, vekepengar og andre pengetilskot heimafrå, er høgare for gutar, sjølv om det er like mange jenter som har ekstrajobb.

Norsk Barneblad for glade og opplyste barn – på nynorsk!